Uluslararası Elektrik Cihazlarını Kullanma

İlk uzun yurt dışı yolculuğumda çantama üç kablo, bir powerbank ve fotoğraf makinemin şarj aleti koymuştum; aklıma gelmeyen tek şey prizin duvarda nasıl duracağıydı. Londra'da otel odasına girip duvardaki o üç bacaklı, kocaman deliği görünce ne demek istediğimi anlayacaksınız. Telefonum yüzde on bir şarjla el sallıyordu, ben de resepsiyona inip "adapter?" diye sordum. O gece elimdeki tek adaptörü fotoğraf makinesiyle telefon arasında paylaştırdım ve ertesi gün ilk işim bir elektronik dükkanı bulmak oldu. O günden sonra yurt dışında şarj sorunu benim için hep valizin en başında halledilen bir konu haline geldi. Anlatacaklarım tamamen bu deneme yanılma sürecinden çıktı.

Priz tipleri: harflerle tanışmak

Dünyada onlarca priz tipi var ama pratikte gezginin karşısına çıkan beş altı tanesi. Bunlar A'dan N'ye harflerle adlandırılıyor. Türkiye'de kullandığımız tip, iki yuvarlak bacaklı Tip F (halk arasında "schuko"). İyi haber şu: Avrupa'nın büyük bölümü aynı sistemi kullanıyor, yani Almanya, Fransa, İspanya, İtalya gibi ülkelerde çoğu zaman adaptöre bile ihtiyaç duymadan fişi takıp geçebiliyorsunuz. İtalya'da bazı eski binalarda daha ince bacaklı Tip L prizler görebilirsiniz, orada küçük bir ara parça işinizi görür.

Gitmeden önce yapılacak tek şey, gideceğiniz ülkenin adını ve "priz tipi" ifadesini aratmak. İki dakika süren bu kontrol, benim Londra'daki panik gecemi yaşamanızı engeller.

Gerilim farkı: adaptör ile dönüştürücü aynı şey değil

Burası çoğu kişinin karıştırdığı yer, ben de karıştırmıştım. Adaptör sadece fişin şeklini değiştirir, elektriği değiştirmez. Türkiye ve Avrupa'da şebeke gerilimi 220-240 volt bandında; ABD, Kanada ve Japonya'da ise 100-120 volt civarında. Yani ABD'de aldığınız bir saç şekillendiriciyi buraya getirip taktığınızda cihaz iki katı gerilimle karşılaşır ve genelde tatlı bir yanık kokusuyla vedalaşırsınız.

Neyse ki telefon, tablet, dizüstü bilgisayar ve fotoğraf makinesi şarj adaptörlerinin neredeyse tamamı "çift gerilimli" üretiliyor. Kontrol etmesi çok kolay: şarj aletinizin üzerindeki küçük yazıya bakın.

• "INPUT: 100–240V, 50/60Hz" yazıyorsa dünyanın her yerinde sorunsuz çalışır, sadece fiş adaptörü yeter.
• Sadece "220V" ya da sadece "120V" yazıyorsa o cihaz o bölgeye ait; kullanmak için gerilim dönüştürücü gerekir.
• Isıtan cihazlar (saç kurutma, ütü, su ısıtıcısı, saç düzleştirici) genellikle tek gerilimlidir. Bunları taşımak yerine oteldekini kullanmayı ya da yerinden almayı tercih ediyorum.
• Dönüştürücüler ağır ve pahalıdır; bavul ağırlığı konusunu ciddiye alıyorsanız bu tercihi baştan yapmakta fayda var.

Benim çantamdaki kurulum

Yıllar içinde şu üçlüye indirdim ve daha fazlasına gerek duymadım:

1. Çok işlevli seyahat adaptörü. Tek gövdede A, G, I ve F tiplerini barındıran, üzerinde iki üç USB çıkışı olan modellerden. Tek prizden dört cihazı beslediği için otel odalarındaki priz kıtlığını da çözüyor. Alırken toplam watt değerine bakın; dizüstü bilgisayar şarj edecekseniz düşük güçlü ucuz modeller yetmiyor.
2. Çok portlu tek bir duvar şarjı. GaN denilen yeni nesil şarj aletleri kibrit kutusu kadar ve tek başına telefon, kulaklık, tablet ve laptop besliyor. Üç ayrı şarj aleti taşımaktan kurtardı beni.
3. Powerbank. Uçuşta el bagajında taşınması zorunlu, asla valize koymayın. Havalimanı güvenliğinde bunun için bavulumun açıldığını gördüm; kapasitesi yazılı olmayan cihazlara el konabiliyor.

Ek olarak kısa bir uzatma kablosu ya da üçlü priz de hayat kurtarıyor. Özellikle hostellerde tek priz yatağın uzağındadır; kendi uzatmanızı takıp bir de yatağın yanında düzen kurmak paha biçilmez. Uzatmanın fişi tek olduğu için sadece tek adaptör kullanmanız yeterli olur.

Güvenli şarj: benim öğrendiğim küçük dersler

• Havalimanı ve otobüs terminallerindeki halka açık USB portlarına doğrudan telefon bağlamıyorum. Veri aktarımı riski nedeniyle ya kendi powerbank'imi ya da sadece güç geçiren bir kablo kullanıyorum.
• Yol kenarındaki üç liralık adaptörlerden uzak duruyorum. Aşırı ısınan, bacakları gevşek olan bir adaptör hem cihazınıza hem odaya zarar verebilir.
• Otelden çıkarken prize son bir kez bakmak alışkanlığı: en çok kaybedilen eşya listesinde şarj aleti hep üstlerdedir.
• Bazı ülkelerde şebeke dalgalanmalı olabiliyor. Uzun süreli kalışlarda laptop'u prize doğrudan değil, koruma özellikli bir uzatmayla bağlamak daha rahat ettiriyor.
• Fotoğra